Trang

Zona thần kinh (herpes zoster)

Dieutri.vn - Chuyên về y học, dành cho các bác sỹ, dược sỹ, học viên và sinh viên tự đăng bài viết về sức khỏe, trao đổi nội bộ nhằm nâng cao kiến thức phục vụ công việc !

Đau thường là triệu chứng đầu tiên của bệnh zona. Đối với một số người, nó có thể cường độ cao. Tùy thuộc vào vị trí của cơn đau, đôi khi nó có thể bị nhầm lẫn với một triệu chứng của các vấn đề ảnh hưởng đến tim, phổi hay thận.

Định nghĩa

Bệnh zona là bệnh do virus gây phát ban và đau đớn. Mặc dù bệnh zona có thể xảy ra bất cứ nơi nào trên cơ thể, nó thường xuất hiện như một vùng từ giữa lưng xung quanh một bên ngực vào xương ức.

Bệnh zona là do virus varicella-zoster - cùng một loại virus gây bệnh thủy đậu. Sau khi đã bị bệnh thủy đậu, virus này nằm không hoạt động trong mô thần kinh gần tủy sống và não. Nhiều năm sau, virus có thể kích hoạt lại gây bệnh zona.

Trong khi bệnh zona không phải là một tình trạng đe dọa tính mạng, bệnh zona có thể rất đau đớn. Vắc xin có thể giúp giảm nguy cơ bệnh zona, trong khi điều trị sớm có thể giúp rút ngắn thời gian bị nhiễm bệnh zona và làm giảm nguy cơ biến chứng.

Các triệu chứng

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh zona thường ảnh hưởng đến chỉ một phần nhỏ của một bên của cơ thể. Những dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm:

Đau, rát, tê hoặc ngứa ran.

Phát ban đỏ bắt đầu vài ngày sau khi cơn đau.

Chứa đầy dịch vỉ, vỡ ra và đóng vảy.

Ngứa.

Một số người cũng có trải nghiệm:

Sốt và ớn lạnh.

Đau nhức.

Nhức đầu.

Mệt mỏi.

Đau thường là triệu chứng đầu tiên của bệnh zona. Đối với một số người, nó có thể cường độ cao. Tùy thuộc vào vị trí của cơn đau, đôi khi nó có thể bị nhầm lẫn với một triệu chứng của các vấn đề ảnh hưởng đến tim, phổi hay thận. Một số người bệnh zona trải nghiệm đau mà không bao giờ phát triển có phát ban.

Thông thường nhất, phát ban bệnh zona phát triển như là một vùng các mụn nước bao phủ xung quanh một bên ngực từ cột sống đến xương ức. Đôi khi bệnh zona phát ban xảy ra xung quanh một mắt hoặc trên một bên mặt.

Liên hệ với bác sĩ ngay nếu nghi ngờ bệnh zona, nhưng đặc biệt là trong các tình huống sau đây:

Đau đớn và phát ban xảy ra gần mắt. Nếu không chữa trị, bệnh này có thể dẫn đến hư hỏng mắt vĩnh viễn.

Có một hệ thống miễn dịch suy yếu (do bệnh ung thư, thuốc hoặc bị bệnh mãn tính).

Phát ban rộng và đau đớn.

Nguyên nhân

Bệnh zona là do virus varicella-zoster - cùng một loại virus gây bệnh thủy đậu. Bất cứ ai bị bệnh thủy đậu có thể phát triển bệnh zona. Sau khi phục hồi từ bệnh thủy đậu, virus có thể nhập vào hệ thống thần kinh và nằm ẩn trong nhiều năm. Cuối cùng, nó có thể kích hoạt và đi dọc theo đường dây thần kinh đến làn da.

Lý do không rõ ràng. Nhưng nó có thể là do giảm khả năng miễn dịch nhiễm trùng khi già đi. Phổ biến hơn ở người lớn tuổi và ở những người có hệ thống miễn dịch yếu.

Varicella-zoster là một phần của một nhóm vi rus gọi là herpes virus, trong đó bao gồm các vi rút gây loét lạnh và herpes sinh dục. Bởi vì điều này, bệnh zona còn được gọi là herpes zoster. Nhưng vi rút gây bệnh thủy đậu và bệnh zona không phải là virus cùng chịu trách nhiệm về vết loét lạnh hoặc herpes sinh dục, một căn bệnh qua đường tình dục.

Nguy cơ lây nhiễm

Một người bị bệnh zona có thể lây siêu vi khuẩn varicella-zoster cho bất cứ ai chưa bị bệnh thủy đậu. Điều này thường xảy ra thông qua tiếp xúc trực tiếp với các vết loét bệnh zona. Khi bị nhiễm, sẽ phát triển thủy đậu, tuy nhiên, không phải bệnh zona.

Bệnh thủy đậu có thể nguy hiểm đối với một số nhóm người. Cho đến khi mụn nước đóng vảy, và nên tránh tiếp xúc với:

Bất cứ ai có một hệ thống miễn dịch yếu.

Trẻ sơ sinh.

Phụ nữ mang thai.

Yếu tố nguy cơ

Đã bị bệnh thủy đậu

Bất cứ ai từng bị bệnh thủy đậu có thể phát triển bệnh zona. Hầu hết người lớn ở Hoa Kỳ bị thủy đậu khi họ là trẻ em, trước khi sự ra đời của chủng ngừa giờ bảo vệ chống lại bệnh thủy đậu.

Tuổi

Bệnh zona thường gặp nhất ở người trên 50 tuổi. Nguy cơ gia tăng theo tuổi. Một số chuyên gia ước tính rằng một nửa những người sống đến tuổi 85 sẽ bị bệnh zona ở một số điểm trong cuộc sống của họ.

Suy yếu hệ thống miễn dịch

Những người có hệ thống miễn dịch suy yếu có nguy cơ cao hơn phát triển bệnh zona. Hệ thống miễn dịch suy yếu có thể được gây ra bởi:

HIV / AIDS.

Phương pháp điều trị ung thư hoặc ung thư, chẳng hạn như bức xạ và hóa trị.

Sử dụng steroid kéo dài, chẳng hạn như prednisone.

Thuốc ngăn chặn từ chối của các cơ quan cấy ghép.

Các biến chứng

Các biến chứng từ bệnh zona có thể từ nhẹ đến nặng, nhiễm trùng da khác nhau, từ nhỏ đến đau dây thần kinh.

Đau dây thần kinh

Đối với một số người, bệnh zona đau tiếp tục lâu dài sau khi các mụn nước đã hết. Tình trạng này được gọi là đau dây thần kinh sau zona, và nó xảy ra khi các sợi thần kinh bị hư hại gửi thông điệp lẫn lộn và phóng đại đau từ làn da đến bộ não. Thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc chống co giật có thể giúp cung cấp cứu trợ cho đến khi cơn đau giảm xuống.

Mất tầm nhìn

Bệnh zona trong hoặc xung quanh mắt (bệnh mắt zona) có thể gây ra nhiễm trùng mắt đau đớn và có thể dẫn đến mất thị lực.

Vấn đề về thần kinh

Tùy theo các dây thần kinh bị ảnh hưởng, bệnh zona có thể gây ra:

Viêm não, viêm màng não.

Các vấn đề về nghe.

Liệt mặt.

Nhiễm trùng da.

Nếu mụn bệnh zona không điều trị đúng cách, nhiễm trùng da do vi khuẩn có thể phát triển.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

Bệnh zona thường được chẩn đoán dựa trên lịch sử đau ở một bên của cơ thể, cùng với các ban hiệu có và mụn nước. Bác sĩ cũng có thể cào mô hay các mụn nước để kiểm tra trong phòng thí nghiệm.

Phương pháp điều trị và thuốc

Một đợt bệnh zona thường tự cải thiện trong vòng một vài tuần, nhưng điều trị nhanh chóng có thể dễ dàng đẩy nhanh tốc độ chữa bệnh, và giảm nguy cơ biến chứng.

Thuốc kháng siêu vi

Đối với kết quả tốt nhất, bắt đầu từ những loại thuốc này trong vòng 72 giờ từ khi các dấu hiệu đầu tiên của bệnh zona. Uống thuốc kháng virus bao gồm:

Acyclovir (Zovirax).

Valacyclovir (Valtrex).

Famciclovir (Famvir).

Thuốc điều trị đau

Bệnh zona có thể gây ra đau nặng, vì vậy có thể cần thuốc theo toa để điều trị. Có thể bao gồm:

Giảm đau opi, như oxycodone.

Thuốc chống trầm cảm ba vòng, như amitriptylin.

Thuốc chống co giật, như gabapentin (Neurontin).

Làm tê, chẳng hạn như lidocain, kem xịt, gel hay miếng dán da.

Phong cách sống và biện pháp khắc phục

Tùy thuộc vào mức độ của cơn đau, có thể không cảm thấy thích làm việc, và có thể cảm thấy yếu và mệt mỏi. Nếu đây là trường hợp, hãy lắng nghe cơ thể - nghỉ ngơi nhiều và tránh các hoạt động vất vả trong khi đang hồi phục.

Ngoài ra, tránh căng thẳng, chúng có thể làm đau đớn. Kỹ thuật thư giãn, bao gồm nghe nhạc, có thể giúp đỡ. Để tận tâm quên đi nỗi đau, hãy cố gắng làm các hoạt động khác, chẳng hạn như đọc sách, xem một bộ phim hoặc làm việc sở thích.

Tắm mát hoặc sử dụng đồ mát, áp ướt trên mụn vỉ có thể giúp làm giảm ngứa và đau đớn.

Thuốc toa cũng có thể giúp đỡ. Ví dụ như:

Thuốc giảm đau như ibuprofen (Advil, Motrin, những loại khác) hoặc naproxen (Aleve).

Kem chống ngứa hoặc lotion calamin.

Uống thuốc kháng histamine, chẳng hạn như diphenhydramine (Benadryl, những loại khác).

Phòng chống

Hai loại vắc-xin có thể giúp ngăn ngừa bệnh zona - các bệnh thủy đậu (trái rạ) và thuốc chủng bệnh zona (varicella-zoster).

Thuốc chủng ngừa bệnh thủy đậu

Thuốc chủng ngừa thủy đậu (Varivax) đã trở thành loại chủng ngừa ở trẻ em thường xuyên để ngăn ngừa bệnh thủy đậu. Thuốc chủng này cũng đề nghị cho người lớn chưa bao giờ bị bệnh thủy đậu. Mặc dù vắc xin không đảm bảo sẽ không mắc bệnh thủy đậu hoặc bệnh zona, nó có thể giảm nguy cơ biến chứng và làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Thuốc chủng ngừa bệnh zona

Thuốc chủng ngừa varicella-zoster (Zostavax) có thể giúp ngăn ngừa bệnh zona ở người lớn 60 tuổi và lớn tuổi hơn đã bị bệnh thủy đậu. Cũng giống như các thuốc chủng ngừa bệnh thủy đậu, thuốc chủng ngừa bệnh zona không đảm bảo sẽ không mắc bệnh zona. Tuy nhiên, vắc-xin này có khả năng sống sẽ làm giảm quá trình và mức độ nghiêm trọng của bệnh và giảm nguy cơ đau dây thần kinh sau đó.

Thuốc chủng ngừa bệnh zona được khuyến khích cho tất cả người lớn 60 tuổi trở lên, dù có hoặc không có bệnh zona trước đó. Thuốc chủng ngừa bệnh zona chỉ được sử dụng như một chiến lược phòng chống, tuy nhiên. Nó không nhằm để chữa trị những người đang có bệnh.

Thuốc chủng ngừa bệnh zona này không được khuyến cáo nếu

Đã từng có một phản ứng đe dọa dị ứng với gelatin, kháng sinh neomycin hoặc một thành phần nào khác của thuốc chủng ngừa bệnh zona.

Có một hệ thống miễn dịch suy yếu từ HIV / AIDS hoặc bệnh khác có ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch.

Được tiếp nhận điều trị y tế như bức xạ, steroids và hóa trị.

Có lịch sử của ung thư tủy xương hay bạch huyết.

Thành viên Dieutri.vn

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét